Caribisch Netwerk

Inhoud syndiceren
Caribisch Netwerk
Bijgewerkt: 54 min 7 sec geleden

Podcast: Welke impact heeft onderadvisering op de toekomst?

2 uur 15 min geleden

AMSTERDAM – Het nieuwe schooljaar staat voor de deur, maar de twaalfjarige Gabriella uit Amsterdam is nog nergens ingeschreven. Het liefst wil de scholiere naar een vmbo kader-school, zoals haar Cito-score aanbeveelt, maar dat kan niet.

Sinds 2015 is in Nederland het advies van de basisschool doorslaggevend voor groep 8-leerlingen. En dat betekent voor Gabriella: vmbo-basis met Leerwegondersteuning (Lwoo). Volgens Varida Omzigt, de moeder van Gabriella, is er sprake van onderadvisering. En zij is niet de enige die meent hier last van te hebben.

Een oproep door Caribisch Netwerk op social media over onderadvisering leverde meer dan honderd negatieve verhalen op uit de Caribische gemeenschap in Nederland. Zoals: “Mijn dochter kreeg havo-advies terwijl ze tot groep 7 een havo/vwo-advies had. Ze maakte haar Cito op gymnasium niveau maar de docent weigerde het te veranderen.”

Ook Varida Omzigt, de moeder van Gabriella, deelt haar verhaal. Ze wil er alles aan doen om haar kind op het vmbo-kader te krijgen. Voor Leroy Lucas is bijstelling inmiddels ‘te laat’. De veertiger blikt terug op een moeizame omweg naar het hbo door onderadvisering.

Luister naar de verhalen van Leroy en Gabriella

Natasja Gibbs ging op zoek naar de impact van onderadvisering in het onderwijs op de Caribische gemeenschap. Alle verhalen en ontdekkingen zijn te horen in de podcast Koninkrijkskwesties van NPO Radio 1.

Beluister deze podcast | Abonneer via iTunes

De Onderwijs Consumenten Organisatie (OCO) in Amsterdam ziet dat ook dit jaar veel ouders die bezorgd zijn over de overstap van basis naar voortgezet onderwijs van hun kind. Tussen januari en juni kwamen er bij de organisatie 300 vragen binnen. “Van de vragen gingen er 67 over het schooladvies. En dat was niet om te vertellen hoe tevreden men is”, vertelt onderzoeker en kenniscoördinator Kaja Sariwati.

Etniciteit
Volgens activisten van de beweging Wit Aan Zet ‘speelt etnisch profileren een grote rol in het onderadviseren van leerlingen’. Harde cijfers om dat te staven zijn er niet. “Het zou wel handig zijn, want dan konden we daar ook meer duidelijkheid over geven, maar het is er gewoon niet”, aldus OCO.

Opleiding ouders
Een onderzoeksrapport van de Onderwijsinspectie (De Staat van het Onderwijs 2016-2017) laat wel zien dat de opleiding van ouders invloed kan hebben op schooladviezen van hun kind. Leerlingen met lager opgeleide ouders krijgen vaker lagere schooladviezen in vergelijking met de leerlingen net zo goed presteren en hoogopgeleide ouders hebben. Bovendien worden de schooladviezen van leerlingen met lager opgeleide ouders minder vaak bijgesteld.

Abonneer nu op de podcast

Caribisch Netwerk (NTR) maakt in samenwerking met NPO Radio 1 de radio-serie Koninkrijkskwesties. Abonneren kan makkelijk via iTunes. Natasja Gibbs en John Samson praten je bij over verschillende onderwerpen, zoals opgroeien zonder vader, politiek en intimidatie in een kleine eilandgemeenschap en de rol van Papiaments in de opvoeding.

Publieke stranden op de schop: beter beveiligd en meer faciliteiten

13 augustus 2018 - 3:17pm

WILLEMSTAD – Dag en nacht beveiliging, toiletten, verhuur van strandstoelen en zelfs een kijktoren. Acht publieke stranden op Curaçao worden aangepakt om deze vooral veiliger te maken en voorzien van faciliteiten. Het ontwerp voor het eerste strand, Caracasbaai, ligt al klaar.

Artikel gaat verder na de video

Door Roelie van Beek

Het Curaçao Toeristen Bureau (CTB) nam vorig jaar het beheer van acht publieke stranden over: Caracasbaai, Daaibooi, Santa Cruz, Lagun, Grote Knip, Kleine Knip, Jeremi en Playa Forti.

Deze stranden krijgen beveiliging, bewaakte parkeergelegenheid, een gebouwtje met toiletten, douches en kleedkamers, een bar en restaurant en verhuur van strandstoelen, kajaks en meer als het aan CTB ligt. Dit gaat ongeveer 1 miljoen gulden per strand kosten.

“We willen lokale ondernemers de kans geven om diensten aan te bieden op onze stranden, net zoals je elders in de regio als toerist door lokale mensen wordt bediend”, zegt Hugo Clarinda, waarnemend directeur van CTB.

“Van de uitbaters van horeca op de stranden, verhuurders van strandstoelen en aanbieders van watersportactiviteiten gaan we een financiële bijdrage vragen voor de security. Voorop staat, dat de stranden gratis toegankelijk blijven voor het publiek”, zegt Clarinda.

Kijktoren met lift
Bouwkundige Raichel Martina (32) heeft onlangs zijn ontwerp voor Caracasbaai aangeboden aan minister van Economische Ontwikkeling Steven Martina (MAN). “Mijn plan is goedgekeurd.”

Onderdeel van zijn plan is een grote uitkijktoren met een lift voor gehandicapte en oudere badgasten. “Vanaf die toren heb je uitzicht over het Spaanse Water, de Tafelberg, schiereiland Caracasbaai en de zee.”

Bij het strand komt een kantoor van de toeristenpolitie Politur, en er is 24/7 bewaking op het strand, vertelt Martina verder. “Ik heb voorgesteld dat er drones worden ingezet bij het toezicht, en dat de bar en het restaurant worden voorzien van zonnepanelen voor duurzame energieopwekking.”

Martina zegt dat hij het idee voor ‘upgrading van onze stranden’ kreeg toen hij bouwkunde studeerde. “Ik dacht als eerste aan Playa Jeremi, populair bij Curaçoënaars.” Martina stoorde zich aan zwerfafval, aan carbon van de barbeque die op het zand was gegooid.

“Als er faciliteiten zouden zijn, en voldoende security, dan gebeurt zoiets niet. Onze bevolking verdient het om naar een schoon strand te kunnen gaan en daar ook ’s avonds veilig te kunnen verblijven.”

‘Niet te duur’
Op het strand Caracasbaai waar vooral de lokale bevolking komt, zijn de plannen nog niet bekend. Gian Tramm reageert dat meer faciliteiten nodig zijn en ze is ook bereid om voor te betalen: “50 cent of 1 gulden, dat is geen probleem. Maar niet dat ik 10 gulden moet betalen om op dit strand te komen.”

Mataniel Nahr zegt ook ervoor te zijn vooral om de beveiliging. “Je bent dan zeker dat je je auto kan achterlaten en kan genieten van het strand.”

Sint-Eustatius gaat herbebossen, terwijl geiten het landschap kaalvreten

12 augustus 2018 - 5:32pm

DEN HAAG – Bijna een jaar na orkaan Irma krijgt de Caribische gemeente Sint-Eustatius 800.000 euro vanuit Den Haag om de grote schade aan de natuur en het milieu te herstellen. Er komt meer groen bij, terwijl loslopende geiten het landschap blijven kaalvreten. 

Orkaan Irma en Maria hebben vorig jaar flinke schade aangericht aan de natuur en milieu van het eiland. Veel grote en historische bomen werden ontworteld, waardoor de hitte en erosie op het eiland nu verder toeneemt, vreest de lokale natuurbeschermingsorganisatie Stenapa. Wat de situatie erger maakt? Kuddes geiten en vee lopen al jaren vrij rond en vreten het eiland kaal.

De organisatie krijgt een groot deel van de subsidie om het eiland te herbebossen. Lokaal voorkomende boomsoorten zullen in kassen worden gekweekt om in het oude binnenstadje en in woonwijken te worden geplant. Met hekken eromheen voor de grazers, belooft Stenapa.

Het aanpakken van het probleem met de loslopende grazers valt niet onder de subsidiegelden. “Het bomenproject is maar een deel van de oplossing om de natuur te herstellen, het andere is aanpakken van loslopend vee”, reageert directeur Clarisse Buma van Stenapa.

Probleem wordt juist groter
Saillant detail is dat Sint-Eustatius in de afgelopen jaren juist geld kreeg om loslopend vee aan te pakken. De grazende geiten op de kliffen zorgen voor erosie en daarmee ook levensbedreigende situatie voor inwoners en toeristen. Het gebouw van Stenapa kreeg onlangs een losgeschoten rotsblok door de muur. Beneden de kliffen staan ook restaurants, hotels en parkeerplaatsen.

Door de erosie loopt ook een historisch fort gevaar, dat eigendom is van de Nederlandse staat. “Er is bij het fort stroomdraad aangelegd om geiten tegen te houden, maar ze lopen daar nog steeds op de klif”, vertelt Buma. “Ik hoor van mensen dat er geen stroom op staat.”

Aanpakken geiten
Regeringscommissaris  Mike Franco, die orde op zaken moet stellen namens de Nederlandse regering, erkent dat er ‘lange tijd geen actie is gevoerd’ en dat er nog steeds geiten rondlopen.

“Maar we werken wel toe naar een situatie waarbij stap voor stap alle dieren worden getagd, door hun eigenaar worden gehouden binnen hekken en daar waar dat niet gebeurt ook handhavingsmaatregelen kunnen worden genomen”, aldus een woordvoerder namens Franco.

Voor de herbebossing wordt zo’n 330.000 euro uitgetrokken, blijkt uit het opgevraagde besluit van staatssecretaris Raymond Knops (Koninkrijksrelaties). Hij wil voor het einde van 2019 resultaat zien.

800.000 euro voor natuur en milieu verdeeld
  • 331.485 euro voor herbebossing
  • 129.900 euro aan watervoorziening voor agrarische bedrijven
  • 118.220euro  voor herstel van landbouw, veeteelt en visserij
  • 90.855 euro aan herstel van het koraal
  • 37.450 euro om afmeersysteem en boeien in het marinepark te herstellen
  • 35.670 euro voor het herstellen van de botanische tuin
  • 25.800 euro aan herstel broed zeeschildpadden
  • 25.800 euro aan reparatie van de muur achter kantoor Stenapa
  • 4.820 euro aan de bedreigde leguanenpopulatie

‘Belangrijk cultureel erfgoed’ verborgen op zolder

11 augustus 2018 - 4:20pm

ORANJESTAD – Op een heet zoldertje in San Nicolas ligt al jaren een belangrijke kunstcollectie verborgen. Eigenaar Louky Constandse hoopt dat zij deze ooit ergens veilig kan onderbrengen en exposeren.

De collectie stamt uit de jaren vijftig en is geschilderd door Erna Giesel, de moeder van Constandse. Zij verhuisde in 1953 van Nederland naar Aruba omdat haar man daar als docent aan de slag ging.

Door Bobby Spier

Om de tijd te doden, schilderde Giesel. Ze liet zich inspireren door de ruigheid van de Arubaanse natuur. Zo schilderde ze onder andere de natuurlijke brug, orkaan Hazel en de noordkust. Binnen vijf jaar tijd produceerde ze bijna tweehonderd kunstwerken, waarvan ze een deel verkocht aan Amerikanen die werkten bij de Lago-raffinaderij indertijd.

Belangrijk cultureel erfgoed
“Dit is kwalitatief hoog en vooral bijzonder vanwege de context waarin het geschilderd is”, zegt Renwick Heronimo, curator van de overkoepelende stichting van Arubaanse musea (Fundacion Museo Arubano) als hij beelden van de schilderijen ziet. In de kunst ziet hij invloeden terug van Van Gogh.

Landschapskunst kwam in die jaren vaker op het eiland voor, maar niet zoals Giesel heeft gemaakt, legt Heronimo uit. “Dat was meer idyllisch.” Hij omschrijft het werk van Giesel als ‘impressionistisch’ waarbij gebruik is gemaakt van ‘ervaring en het gevoel van het moment’. “Dit is zeker belangrijk cultureel erfgoed van Aruba. Het zou mooi zijn als een selectie hiervan beland in onze lokale collectie.”

In de openbaarheid

Het door Paul Citroen getekende portret van Erna Giesel – foto familie Giesel

In 2012 exposeerde Constandse een deel van haar moeders werken in samenwerking met cultuurfonds Unoca. Maar doordat een dierbaar kunstwerk kwijtraakte, namelijk een portret van Giesel gemaakt door haar leraar Paul Citroen (bekende Nederlandse tekenaar), durft zij niet zomaar meer de collectie uit handen te geven.

“Ik zou het prima vinden om het ergens te laten, als het goed verzekerd wordt. Het is toch wel een kostbaar bezit. Maar tot nu toe heb ik nog niet een plek gevonden die ik vertrouw.”

Door nu in de openbaarheid te treden, hoopt Constandse een goede plek te vinden voor de schilderijen. “Het is zonde als er niets mee gebeurt, want het is toch een belangrijk nalatenschap voor Aruba.” Zelf heeft ze de voorkeur dat de schilderijen in San Nicolas worden ondergebracht. “Omdat mijn moeder hier vroeger woonde.”

Wereldkampioenen honkbal gehuldigd

10 augustus 2018 - 8:26am

WILLEMSTAD – Als helden werden de jonge honkballers toegejuicht op het overvolle Brionplein. Het team werd gehuldigd omdat ze vorige week kampioen werden tijdens de Senior League World Series.

De spelers zijn heel trots op de prestatie van het team. Hoe ze kampioen geworden zijn? ‘’Door god. En door samen te werken. Everything is possible. Positieve inzet”, zeggen spelers Jamal Salm en Yevganni Reinita.

Door Roelie van Beek

In de finale won het Curaçaose team met 7-2 van het Amerikaanse honkbalteam East. Het is de tweede wereldtitel. Zestien jaar geleden won Curaçao ook.

Geen leningen voor landbouw op Curaçao

9 augustus 2018 - 1:58pm

WILLEMSTAD – Ondernemers in de landbouw op Curaçao kunnen geen aanspraak maken op geld uit het nationale landbouwfonds van twee miljoen gulden, door de overheid ondergebracht bij de PSB Bank. De kredietverstrekking door de bank is tot nader order bevroren.

Landbouwers krijgen ook nul op rekest bij de Ontwikkelingsbank Nederlandse Antillen (Obna), tot aan de oprichting van het landbouwfonds vier jaar geleden, dè kredietverstrekker voor de ontwikkeling van de landbouw, veeteelt en visserij.

Plannen voor duurzame landbouw
Minister Suzy Camelia-Römer van Gezondheid, Milieu en Natuur kondigde onlangs aan, dat Curaçao binnen vijf jaar tijd over duurzame landbouw moet beschikken.

Volgens kunukero (boer) Wendel Alberto, penningmeester van de landbouwcoöperatie op Banda’bou, is dat haalbaar mits de overheid landbouwers financieel steunt, fytosanitaire wetgeving introduceert en hard optreedt tegen diefstal en vandalisme.

Wanneer er weer aanvragen kunnen worden ingediend voor een lening uit het landbouwfonds, is niet bekend. “Minister Camelia-Römer heeft aangegeven dat het landbouwfonds in revisie is”, zegt Wilbert Geertruida, voorzitter van Adeck, associatie voor het midden- en kleinbedrijf.

‘Drempel is te hoog’
Volgens Geertruida was het ook vóór deze ministeriële maatregel bijna onmogelijk om een lening uit het fonds te krijgen. “De aanvrager moet een businessplan indienen, de benodigde producten eerst zelf kopen en daarvan de bon overleggen, en aan nog een reeks eisen voldoen”, zegt Geertruida. “De drempel is te hoog. Het resultaat is dat in vier jaar tijd van de twee miljoen gulden die beschikbaar is nog geen 100.000 gulden aan leningen is verstrekt.”

De Adeck-voorzitter hoopt dat landbouwkrediet snel weer beschikbaar komt, tegen versoepelde voorwaarden, waardoor teleurgestelde ondernemers alsnog in aanmerking kunnen komen voor een lening.

Wachtkamers huisartsen vol tandartspatiënten met pijnklachten

8 augustus 2018 - 1:25pm

KRALENDIJK – Tandartspatiënten op Bonaire mijden de tandarts, omdat het consult niet meer vergoed wordt. Zij halen liever een pijnstiller of antibiotica voor kies- of tandpijn bij hun huisarts.

Inwoners van Bonaire, Sint-Eustatius en Saba (BES) moeten sinds 2015 vanaf 18 jaar zelf hun tandartsconsult van omgerekend €21,- (2018) betalen. Een gebitsreiniging kost €12,39 per vijf minuten. Op Bonaire liggen de tarieven zo’n tien procent hoger dan in Nederland in verband met onder meer import van materialen. Een huisartsbezoek wordt wél vergoed.

Tekst gaat verder na de video

 Door Ronald A. Muyden

Deze prijzen worden gereguleerd door de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en gevolgd door het Zorgverzekeringskantoor BES (ZVK). Het ZVK is de uitvoerder van de zorgverzekering voor Bonaire, Sint-Eustatius en Saba, in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).

Tandarts Eric Hagens, oud-voorzitter van de – eind oktober 2017 opgehouden te bestaan – Bonaire Dental Association (BDA), ziet in zijn praktijk ook een terugloop. “We hadden dagelijks tien patiënten met pijnklachten. Tegenwoordig zijn dit drie á vier.”

Kiezen tussen de tandarts en de huur betalen
Cristiana Heredia (60) die sinds 1995 op het eiland woont, is in 2016 voor het eerst naar de tandarts gegaan. “Een tand begon af te brokkelen.” Ze was toen net te laat voor de gebitsanering op kosten van de Zorgverzekeringskantoor BES (ZVK) dat begin 2011 tot en met eind 2014 mogelijk was.

“Sindsdien ging ik een paar keer naar een halfjaarlijkse controle. Maar de tandarts is duur”, zegt ze. Heredia vertelt dat ze in de maand rond € 863,- verdient. Haar huur is rond de €476,-, water en stroom ruwweg €94,- en kabel ongeveer €32,- .

‘Het betalen van mijn huur gaat voor een duur tandartsbezoek’

Dit is exclusief onder meer levensmiddelen die op het importeiland relatief duur zijn. Daarom heeft haar huurbetaling prioriteit op een tandartsconsult. “Ik kan bezuinigen op voedsel, en brood eten, maar niet op mijn huur.”

Weinig jongeren gaan naar de tandarts
Ondanks tandheelkundige zorg en mondzorg geheel kosteloos is voor 17-jarigen en jonger, constateert het ZVK uit zijn interne gegevens ‘dat slechts een kwart tot de helft’ vanuit deze doelgroep jaarlijks naar de tandarts gaat. De reden hiervoor komt deels door de ‘onbekendheid van wat allemaal vergoed wordt voor onder meer kinderen’, aldus Pieter Degen, Hoofd Zorginkoop ZVK.

Tandartsen Bonaire tekenen voor preventief voorlichtingsprogramma. Foto: ZVK BES

Het ZVK geeft daarom gehoor aan een recentelijk oproep van staatssecretaris Paul Blokhuis van VWS tot meer initiatief op de BES-eilanden voor preventie.

Preventie programma tandheelkunde
Op 1 januari 2019 start een preventieprogramma op Bonaire voor 6-jarigen en jonger. Bij gebleken succes van deze pilot zal het programma uitgebreid worden naar de leeftijden 7 tot en met 17 jaar en naar Sint-Eustatius en Saba.

Dancehall: Hoe zit het met die vrouwonvriendelijke en anti-homo teksten?

7 augustus 2018 - 3:01pm

AMSTERDAM – “In bed horen alleen een man en een vrouw intiem te zijn. Dus verbrandt mensen die het met iemand van hetzelfde geslacht doen.” Dit is een zin uit de dancehall hit ‘Nuttin No Go So’ van de Jamaicaanse artiest Norman Howell, beter bekend als Notch. Hij is geen uitzondering: dancehall muziek, die zo geliefd is in de Cariben, grossiert in vrouwonvriendelijke en anti-homo teksten.

In de jaren negentig leek er even een ommekeer te komen toen homorechten organisaties opriepen tot een internationale boycot van dancehall artiesten die zich schuldig maakten aan anti-homo teksten, of ‘murder music’ zoals de activisten het noemen. Door deze acties zagen bekende artiesten als Buju Banton (Boom Boom Bye) en Beenie Man (Batty Man Fi Dead) hun inkomsten en zelfs hun populariteit in sommige landen enorm afnemen.

Ook op de Caribische eilanden lieten actiegroepen van zich horen. Zo mocht de groep T.O.K op Aruba in 2016, na inmenging van homorechten organisaties, hun anti-homo nummers, zoals ChiChi Man, niet spelen op het Flip Flop Festival.

Maar ook al werden de artiesten geboycot door festivals en kelderden hun inkomsten, aan de lyrics veranderde er volgens Jamaicaanse actiegroepen Outrage! en J-Flag in de loop der jaren vrij weinig. Daarom kiezen homorechten organisaties er tegenwoordig voor om het gesprek aan te gaan en statement acties als ‘Pon de Pride’ te organiseren.

Door Natasja Gibbs

Sargassumwier groeiend probleem voor de eilanden

6 augustus 2018 - 5:04pm

WILLEMSTAD – Het Sargassumwier, de nachtmerrie van natuurorganisaties als Stichting Uniek Curaçao en de Sea Turtle Conservation Curaçao, is hier gekomen om te blijven. Die conclusie trekt Dr. Mark Vermeij, wetenschappelijk directeur van de stichting Caribbean Research & Management of Biodiversity (Carmabi).

Tekst gaat verder na de video

 Door Roelie van Beek

De afgelopen weken stroomde vele tonnen ervan de baaien aan de noordkust van Curaçao binnen. Ard Vreugdenhil van de Sea Turtle Conservation Curaçao, nauw betrokken bij het opruimwerk, constateert dat de hoeveelheden deze keer meer waren dan ooit tevoren.

Graafmachines
Om de waterplantenmassa te verzamelen werden op Bonaire zelfs graafmachines ingezet. Bergen wier op Curaçao wachten nog op de trucks die het moeten afvoeren. Het water is niet meer transparant maar kleurt bruin van de plantenresten.

Schildpadden kunnen stikken door het wier. Foto: Carla Daniel

Sargassum vormt een groot probleem. Alles wat leeft verstikt eronder, ook het voedsel van schildpadden, zeegras. Grote vrees is dat de dieren zelf eronder terechtkomen en stikken omdat ze hun kop niet door de dikke laag wier kunnen steken.

Sea Turtle Conservation Curaçao heeft nog geen lijken geborgen. In andere delen van het Caribisch gebied wel, daar vonden de natuurbeschermers meerdere carcassen van schildpadden.

Vrijwilligers kunnen met moeite de bergen wier bijhouden. Foto: Roelie van Beek

Stank
Grote volumes sargassum brengen rottingsprocessen op gang en zorgt voor stankoverlast. Vermeij vergelijkt de stank met het dumpen van tienduizend kilo rottende tomaten in de achtertuin.

Sea Turtle Conservation Curaçao wijt het groeiende probleem aan de klimaatsverandering. Vermeij vindt dat iets te kort door de bocht, wel is het hem duidelijk dat het warmer wordende water zeestromen wijzigt. “Misschien de reden dat sargassumwier steeds vaker de kant van Curaçao uitkomt.”

Sargassumwier probleem in Caribisch Gebied

Het wier onleent zijn naam aan de Sargassumzee, een plek bij de Atlantische Oceaan ten oosten van Amerika. Het blijft daar in een draaikolk gevangen zitten. De afstroom van voedingsstoffen bij grote rivieren in Latijns-Amerika en algengroei zorgde echter voor een tweede plek met het wier. Die vormt de bron voor de problemen in de Curaçaose baaien zoals bij Ascencion.

Omdat er op de nieuwe plek geen draaikolk is die het wier in bedwang houdt, wordt het een speelbal van wind en stroming. Grote stukken breken af en drijven het Caribisch gebied in. Zo kan het voorkomen dat zo een massa richting Curaçao drijft.

Vermeij zou het wier liefst tegenhouden nog voor het de baaien binnenstroomt. “Maar je kunt moeilijk met bootjes aan de noordkant wier gaan scheppen, veel te gevaarlijk”, zegt hij. Ondertussen wordt geprobeerd met keringen het wier buiten de baaien te houden, met wisselend resultaat. “Er moet nog veel ervaring worden opgedaan met deze techniek.”

‘Mee leren leven’
We moeten leren leven met Sargassumwier, denkt Vermeij. “Je moet een strategie ontwikkelen, vergelijk het met schoonmaken van bermen. Het wier is hanteerbaar. Graafmachines scheppen het zo op en met trucks is het snel af te voeren.”

‘Veel Arubanen weten niet wat normaal eten is’

5 augustus 2018 - 4:08pm

ORANJESTAD – Wit Gele Kruis (WGK) Aruba-diëtist Carol Stamper ziet de afgelopen twee jaar een groei in het aantal volwassen dat interesse heeft om veganistisch te leven en ouders die hun kind veganistisch willen opvoeden.

Balans en zo gevarieerd mogelijk eten is belangrijk voor vegans en niet-vegans, benadrukt Stamper: “De meeste mensen denken dat ze goed eten en alle vitaminen binnenkrijgen, maar vaak is dat niet zo. Een groot gedeelte van de Arubanen weet niet wat normaal eten is.”

http://download.omroep.nl/ntr/diversiteit/caribischnetwerk/audio/stamper.mp3 Carol Stamper over gebrek aan gebalanceerd dieet op Aruba en ongezonde vegans

Zelf is Stamper sinds haar tienerjaren veganist. Haar zoon voedt ze sinds zijn geboorte zonder dierlijke producten op. “Hij weet niet anders, maar op een bepaalde leeftijd zal ik aan hem vragen of dit is wat hij echt wilt.”

Geen reserve
Op eigen houtje starten met veganistisch eten is niet zonder gevaar. Helemaal niet voor kinderen. Wereldwijd zijn er zaken bekend waarbij veganistische kinderen met zware ondervoeding en vitaminentekorten worden opgenomen of zelfs overlijden.

Imsan-dietiste Adelita Henriette zag zo’n situatie nog niet op Aruba. Wel zegt ze dat een verkeerde toepassing van het veganistische dieet bij kinderen ‘levensgevaarlijk kan zijn’.

“Vooral het gebrek aan vitamine B12 kan bij kinderen snel mis gaan, omdat zij geen reserve hebben.” B12 zit alleen in dierlijke producten, zoals vlees en melk. Een tekort leidt tot bloedarmoede en problemen aan het zenuwstelsel.

Ouders die besluiten hun kind veganistisch op te voeden, raadt zij aan om dit alleen onder begeleiding van een diëtist te doen en regelmatig het bloed te laten controleren. “Dan kan je kijken wat een kind op basis van lengte, groei, leeftijd en gewicht nodig heeft. Want het verkeerd toepassen kan levenslange gevolgen hebben.”

Balans
De veganistische leefstijl wordt wereldwijd, maar ook op Aruba steeds meer gepromoot. Het programma Biba Saludabel (leef gezond) van de Arubaanse nationale zorgverzekering AZV, wijdde onlangs een reeks aflevering aan de veganistische en vegetarische leefstijl. AZV-woordvoerder Solange Tchong vertelt dat het programma wilde aantonen dat vegetarisch en veganistisch leven op Aruba een ‘lekkere en gezonde’ optie is.

Veganisten zijn niet per se gezonder, benadrukt Stamper: “Er zijn ook veganisten die overgewicht hebben omdat ze de hele dag chips eten of patat.”

‘Meeste mensen denken dat ze goed eten en alle vitaminen binnenkrijgen, maar vaak is dat niet zo’ – Carol Stamper. Foto: Bobby Spier

Balans en zo gevarieerd mogelijk eten is belangrijk. “Vitamine B12, kan je halen uit bijvoorbeeld amandelmelk waaraan B12 is toegevoegd. En Omega 3, dat in vette vis voorkomt, zit ook in zaden en noten.” Als je dat niet regelmatig en op gevarieerde wijze gebruikt, raadt het WGK aan om dit te suplementeren.

Ook Stamper adviseert om bij interesse in het veganisme contact op te nemen met een diëtist en niet zomaar vlees en vis uit het dieet te schrappen. Maar zij benadrukt ook dat een gebalanceerd dieet niet alleen voor veganisten belangrijk is. “Iedereen zou jaarlijks hun bloed moeten laten controleren op eventueel vitaminen- en mineralengebrek.”

Groot onderzoek naar moord en dodelijk bendegeweld op eilanden

4 augustus 2018 - 7:46am

LEIDEN – Waarom worden er op de Caribische eilanden zoveel mensen gedood? En hoe krijg je dit aantal omlaag? Met een databank willen wetenschappers antwoorden vinden op deze vragen. Het zou  justitie en politie op de eilanden kunnen helpen om het aantal moorden omlaag te krijgen.

“Ruwe cijfers laten zien dat het aandeel moorden op de eilanden tien tot twintig keer zo hoog is als in Nederland. In verhouding met de bevolking op de eilanden is dat enorm”, zegt wetenschapper Marieke Liem die het onderzoek leidt. 

De databank die Universiteit Leiden gaat opzetten, is voor alle zes Caribische eilanden in het Koninkrijk. Daarin komen belangrijke gegevens over de zaken, slachtoffers, daders en eerdere criminele voorgeschiedenis en hun veroordeling. “De resultaten zouden op de eilanden én in Nederland ook gaan helpen bij de opsporing en berechting van verdachten”, aldus Liem.

Over een paar jaar minder doden?
Als Nederland en de eilanden beleid willen maken om moorden zoveel mogelijk te voorkomen, dan is dit project volgens wetenschappers ‘essentieel’. “Justitie en politie kunnen weinig met alleen de ruwe moordcijfers”, aldus Liem.

Gangs in Nederland
De onderzoekers zijn benieuwd naar de relatie tussen Curaçao en Nederland als het gaat om moord. “Met de databank zou je kunnen zien hoe conflicten zich verplaatsen. En in hoeverre doden onder Antillianen in Nederland te maken hebben met die conflicten op de eilanden.”

Justitie-top heeft hoge verwachtingen

‘Een zeer positieve ontwikkeling’, noemt procureur-generaal Roger Bos de komst van de databank. De top van het Openbaar Ministerie van Curaçao, Sint-Maarten en de drie Caribische gemeenten verwacht hiermee criminelen straks sneller te kunnen oppakken.

“Een verdachte die zich in Nederland wil verstoppen, valt dankzij de databank snel door de mand”, aldus Bos. Justitie verwacht met de databank ook te kunnen voorkomen dat criminelen zich gaan verplaatsen naar andere landen en gebieden in het Koninkrijk.

“Bovendien krijgen we als justitie zelf op Curaçao meer inzicht waar we op kunnen focussen”, aldus Bos. Wat dat oplevert? “Dat kunnen we pas zeggen als de vergelijking is gemaakt.”

Import-moorden?
Er kan ook iets anders aan de hand zijn op de eilanden, wat het hoge aantal moordcijfers verklaart, waarschuwt Liem. De zogenaamde ‘import-moorden’ uit buurlanden zoals Venezuela. “In sommige gebieden en landen van Europa, zoals Montenegro, zie je ook dat veel criminelen uit andere landen daar komen om deals te sluiten. Daar vinden ook veel afrekeningen plaats.”

Belangrijk
Zo’n databank bestaat al in Nederland en die blijkt belangrijk. “De Nederlandse politie heeft ook niet één overzicht. Je moet ook nog eerst langs het Openbaar Ministerie, het Centraal Bureau voor de Statistiek, de Raad voor de Rechtspraak en zo nog zeven andere instanties om een goed overzicht te krijgen”, aldus criminoloog Marieke Liem.

‘Reorganisatie openbaar vervoer Curaçao per 2019’

3 augustus 2018 - 6:46am

WILLEMSTAD – Slechte aansluitingen, grote verschillen in tarieven en onbetrouwbare tijdschema’s. Mensen die op Curaçao regelmatig met het openbaar vervoer moeten reizen hebben veel klachten. Veel eilandbewoners zijn afhankelijk van de bus voor hun woon-werkverkeer .

Minister van Verkeer en Vervoer, Zita Jesus-Leito wil een reorganisatie in de sector: het is de bedoeling om 400 kleine bussen onder te brengen in een coöperatie die samen met het ABC (Lijn)Busbedrijf het plan moet uitvoeren, dat begin 2019 af moet zijn.

Buschauffeur Humphrey Felipe zegt dat hij al twintig jaar verschillende plannen hoort, maar dat het altijd mislukt. Bekijk de reportage (tekst gaat verder na de video):

 Door Roelie van Beek

In 2016 heeft het bedrijf Re-Quest samen met MGL, op verzoek van de Consumentenbond, een onderzoek verricht naar het openbaar vervoer in het algemeen. In de conclusies worden verbeteringen aanbevolen, zowel op de korte als op de lange termijn, waarvoor ook investeringen nodig zijn.

Bustijden ontbreken
Er wordt onder andere aanbevolen om de routes, het tijdschema en de tarieven bij de bushaltes aan te geven. Dat is nu niet het geval. Ook wordt aanbevolen om cursussen te geven aan de chauffeurs om hen meer klantvriendelijkheid bij te brengen.

Terwijl sommige reizigers kritiek hebben op het tariefverschil tussen de kleine bussen en de lijnbussen, vinden anderen het prettig dat de kleine bussen de wijken ingaan en je tot aan de deur brengen. Dit in tegenstelling tot de lijnbussen die alleen de routes buiten de wijken rijden. Dit kan het verbeteren van aansluitingen vermoeilijken.

‘Niet haalbaar’
Volgens Andres Everitsz, voorzitter van de vakbond van kleine buschauffeurs STU, is het plan van minister Jesus-Leito niet haalbaar. “Er zijn te weinig kleine bussen om een coöperatie op te richten. Curaçao is niet te vergelijken met het openbaar vervoer in Colombia, Venezuela, Brazilië en andere landen in de regio.”

Hij wijst er ook op dat het ABC Busbedrijf een bedrijf is met overheidssubsidie, en de chauffeurs van de kleine busjes helemaal geen subsidie krijgen. “Het ministerie van Economische Ontwikkeling bepaalt zelf de tarieven. Er is geen regeling of beleid waarmee ze ook maar enige fiscale compensatie kunnen krijgen en de tarieven van de kleine bussen omlaag zouden kunnen.”

Maaltijden uitdelen op Sint-Maarten: ‘Ha, groente en fruit’

2 augustus 2018 - 3:16pm

PHILIPSBURG – De verwoestende orkaan Irma die in september vorig jaar over de Bovenwinden raasde, trok ook sporen in het leven van DJ Jansen en Joost de Jong. Zij deden vanuit Nederland verwoede pogingen om vrienden en bekenden op Sint-Maarten vlak na de orkaan te traceren.

De partners lanceerden vervolgens helpsxm.org en besloten al hun bezittingen in Nederland te verkopen om op Sint-Maarten een food share project te lanceren.

Gratis maaltijden
Terwijl Joost de Jong in Nederland bleef om de verkoop van hun huis in Sleeuwijk te regelen, vertrok DJ Jansen een maand geleden naar Sint-Maarten. In Philipsburg hoopte hij de basis te leggen voor het Freegan Food Café, een initiatief voor het verstrekken van gratis maaltijden in wijken waar de nood na orkaan Irma nog steeds hoog is.

Vlak voor vertrek sloegen bij DJ de twijfels toe. “Ik dacht: waar begin ik aan? Meer dan twee maanden zonder Joost. Ik lijk wel gek!”

Vijf dagen per week koken, vijf dagen lang
Maar eenmaal op Sint-Maarten was hij vastberaden. “In februari waren Joost en ik al op Sint-Maarten om met voedsel te helpen. We hadden in Nederland geld ingezameld en waren van plan om drie dagen te koken, driehonderd maaltijden in totaal. De eerste dag kregen we de vraag of we vijftig maaltijden aan een ouderenopvang konden leveren en zestig maaltijden aan een noodopvang. Uiteindelijk hebben we vijf dagen per week gekookt, vijf weken lang.”

‘Een jaar na de orkaan zijn er nog steeds mensen met een huis zonder dak’

Het was schokkend om te zien hoe traag de wederopbouw op gang kwam, zegt DJ. “Nu, een jaar na de orkaan, zijn er nog steeds mensen met een huis zonder dak. Hele gezinnen in erbarmelijke omstandigheden. Het is triest.”

Maaltijden uitdelen vanuit de achterbak.

Terug in Nederland ontstond het idee om voor langere tijd naar Sint-Maarten te gaan en door te gaan met voedsel uitdelen. DJ kon na terugkeer direct op hulp van sponsors en vrijwilligers rekenen.

“Dit is precies zoals Joost en ik het ons hadden voorgesteld: supermarkten die restanten van verse producten doneren, toeristen die een paar uur komen helpen in de keuken, vrijwilligers die in de wijken voedsel helpen uitdelen.”

‘Ha, groente en fruit, zeggen de mensen’

De maaltijden zijn honderd procent plantaardig. “Ik hield er rekening met weerstand, negatieve opmerkingen, maar die heb ik nog niet gehoord.” zegt DJ. “Iedereen is blij met de maaltijden. ‘Ha, groente en fruit,’ zeggen de mensen. Je ziet ook dat mensen het heel hard nodig hebben, zo’n gezonde maaltijd. De nood is nog steeds heel hoog.”

Donaties
DJ krijgt intussen meer donaties: kleding en schoenen van het Rode Kruis. En supermarkten doneren honden en kattenvoer. “Ik ben zo dankbaar en gelukkig,” zegt DJ. “Het is voor ons allen een blessing.”