Caribisch Netwerk

Inhoud syndiceren
Bijgewerkt: 16 min 45 sec geleden

Openhartige discussies tussen delegatie uit Den Haag en Statia

7 uur 17 min geleden

ORANJESTAD – Het bestuurscollege van Sint-Eustatius heeft een openhartige discussie gevoerd met een delegatie van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties, die onder leiding van secretaris-generaal Hans van Zwol een bezoek aan het eiland bracht.

Een brief van het bestuurscollege aan minister Ronald Plasterk, waarin Statia aangaf de dialoog met Den Haag te willen herstellen, vormde de hoofdmoot van de gesprekken.

“Ik bedank Van Zwol en zijn delegatie dat zij de tijd hebben genomen om naar onze zorgen te luisteren, alsmede voor de open discussies die zijn gevoerd, en voor de open blik waarmee gekeken is naar samenwerking om tot structurele oplossingen te komen”, liet gedeputeerde Charles Woodley na het overleg weten.

Verkeerde keelgat
Met name het strenge financiële toezicht zit de Statianen dwars, maar ook de volgens hen voortdurende, niet onderbouwde, aantijgingen van onbehoorlijk bestuur schieten de Statiaanse overheid steevast in het verkeerde keelgat.

Het bestuurskantoor van St. Eustatius

Volgens eilandsraadslid en leider van Progressive Labour Party (PLP) Clyde van Putten zijn de beschuldigingen niet gesubstantieerd en gebaseerd op roddel. “De beschuldigingen van wanbestuur en slecht financieel bestuur houden geen stand. Het huidige financieel toezicht door het Cft en het ministerie verzekert een begrotingsevenwicht en voorkomt dat er uitgaven buiten de begroting om kunnen worden gedaan zonder voorafgaande goedkeuring van de minister.”

Onderlinge samenwerking
Tijdens het overleg hebben beide partijen afgesproken om de onderlinge samenwerking en communicatie te verbeteren. Ook zal bekeken worden of wet- en regelgeving zodanig kunnen worden aangepast opdat de lokale overheid beter kan functioneren, en het bestuurlijke en financiële toezicht kunnen worden versoepeld.

Beide partijen kwamen overeen dat wederzijds respect, vertrouwen en korte en directe communicatielijnen de basis voor toekomstig overleg dienen te vormen. De voorstellen zullen binnenkort aan minister Plasterk worden voorgelegd.

Nederlandse interventie vanwege falende luchtvaartinspecties op Aruba en Curaçao

20 februari 2017 - 6:40pm

ORANJESTAD – Nederlandse inspecteurs gaan de luchtvaartinspecties op Aruba en Curaçao tijdelijk ondersteunen. Deze interventie is ‘noodzakelijk om de luchtvaartveiligheid hoog te houden’, zegt de Nederlandse staatssecretaris Sharon Dijksma tijdens een bliksembezoek aan Aruba.

De regeringen van Curaçao alsook Aruba en Nederland hebben hiertoe een samenwerkingsovereenkomst gesloten. Aanleiding is het verslag dat de staatssecretaris die verantwoordelijk is voor Infrastructuur kreeg, nadat de afgelopen weken Nederlandse inspecteurs de luchtvaartinspecties van Aruba en Curaçao bezochten.


Staatssecretaris Dijksma over Inselair en inspectie (bijdrage: Sharina Henriquez)

“Ze zijn met een heel kritisch rapport gekomen, op dossier Curaçao nog veel kritischer dan op dossier Aruba. De situatie op Curaçao is zeer zorgelijk als het gaat om het toezicht op de luchtvaartveiligheid en ook de situatie bij Inselair zelf.”

De situatie is vooral bij de luchtvaartinspectie op Curaçao zeer zorgelijk, zegt staatssecretaris Sharon Dijksma – foto: Sharina Henriquez

Het verschil is dat de Arubaanse inspectie heeft gehandeld, zegt Dijksma. “De vliegtuigen van Inselair vliegen op dit moment niet, dus de inspectie hier doet zijn werk. Want die heeft kennelijk geconstateerd dat het niet verantwoord was om die vliegtuigen in de lucht te laten gaan.”

Op de vraag of de vliegtuigen van Inselair op Curaçao die nog wel vliegen dan wel veilig zijn, nu blijkt dat de inspectie daar faalt, zegt ze: “Ik vind niet dat toezicht op die vliegtuigen goed genoeg is. En daarmee kan je niet 100 procent garanderen wat je wel wil, dat je er alles doet om zo veilig mogelijk te laten zijn.”

Openbaar vervoer
“De Nederlandse regering is zich heel erg bewust dat de luchtvaartmaatschappijen hier functioneren als soort openbaar vervoer”, zegt Dijksma. “Het is van groot belang dat die verbindingen blijven. Maar het is ook van belang dat die verbindingen veilig zijn.”

Voor de langere termijn is afgesproken om met alle betrokken landen in het Koninkrijk te kijken hoe de verbindingen tussen de eilanden gegarandeerd kunnen worden. “Ik heb wel één ding heel helder gemaakt. De Nederlandse regering gaat geen geld stoppen in een individuele airline.”

De Nederlandse regering heeft een vliegverbod voor Nederlandse ambtenaren afgegeven. Maar vanwege gebrek aan informatie, zegt Dijksma, vond ze het ‘te ver gaan om een echt reisverbod voor iedereen af te vaardigen.’

Strijd om privacy van verdachte agenten in zaak-Mitch Henriquez

20 februari 2017 - 1:26pm

SCHIPHOL – Twee agenten die betrokken waren bij de dood van Mitch Henriquez in 2015, stonden vandaag afgeschermd in de rechtbank op Schiphol voor de rechter. Grootste twistpunt tijdens de regiezitting was het vrijgeven van de persoonsgegevens van de verdachten aan de advocaten van de nabestaanden. De rechter vindt de privacy van de verdachten zwaarder wegen.

De twee verdachten zaten, gekleed in politie-uniform, achter een scherm. Zij zijn alleen zichtbaar voor de rechtbank. Hun namen worden aangeduid met DH01 en DH02. Hun stemmen zijn vervormd en daarom moeilijk te verstaan. Ook de advocaten van de nabestaanden, Gerald Roethof en Richard Korver, de namen van de verdachten niet weten.

http://download.omroep.nl/ntr/diversiteit/caribischnetwerk/audio/jenniferkorver.mp3 Jennifer Petrocthi, ex-vrouw van Mitch Henriquez en advocaat Richard Korver in gesprek met Pieter Hofmann

Nabestaanden van Mitch Henriquez arriveren bij de rechtbank met advocaat Richard korver. Foto: Pieter Hofmann

Volgens de rechter worden de twee agenten ernstig bedreigd, net als drie andere agenten die niet worden vervolgd in deze zaak. Maar deze privacy, die volgens Roethof zelfs terreurverdachten en vermeende moordenaars nog niet krijgen, valt slecht bij de nabestaanden.

Er klinkt gemor op de publieke tribune. Advocaat Korver: “Die bedreigingen dateren van vorig jaar. Ik vraag me af hoe actueel die dreiging is.” Hij voegt er tijdens de zitting aan toe vermoedelijk informatie over een van de verdachten te hebben, maar kan die nu niet verifiëren.

Mitch Henriquez. Foto: Facebook

De inhoudelijke behandeling van de zaak begint 6 april. Er zijn vijf procesdagen voor uitgetrokken. De nabestaanden van Henriquez hadden liever de zaak aangehouden omdat er nog een procedure loopt om vervolging af te dwingen van drie andere agenten (DH03 tot en met 05). De rechter denkt dat de zaak daarmee tot een jaar vertraagd zou kunnen worden en houdt de zaak daarom niet nog langer aan.

De 42-jarige Arubaanse Henriquez kwam in de zomer van 2015 om door politiegeweld in het Haagse Zuiderpark. Twee van de vijf agenten die betrokken waren bij zijn aanhouding staan terecht voor zware mishandeling met de dood als gevolg.

‘Twijfels over onpartijdigheid van gouverneur op Curaçao’

20 februari 2017 - 11:04am

WILLEMSTAD – Analist en ex-politicus Ricardio Isebia heeft vragen bij het optreden van de gouverneur tijdens de laatste politieke crisis op Curaçao. “Ik twijfel aan gouverneur Lucille George-Wout’s onpartijdigheid”, zegt Isebia.

Hij wil weten wat de werkelijke reden is dat de gouverneur – de vertegenwoordiging van de koning op het eiland – heeft gekozen om nieuwe verkiezingen uit te schrijven en niet een regering te vormen met de nieuwe meerderheid van de oppositie.

Aan de andere kant zegt analist en ex-politicus Rufus Mc. William dat de gouverneur geen andere keus had. “De gouverneur is het hoofd van de regering en moet als zodanig de besluiten die de regering neemt ondertekenen. De gouverneur kan wel de regering het advies geven zich beter te beraden”, legt Mc. William uit.

Oud-premier Gerrit Schotte. Foto: Anneke Polak

Op 12 februari zegden de parlementariërs Melvin ‘Mac’ Cijntje en Sherwin Leonora van Pueblo Soberano (PS) hun steun aan het kabinet Koeiman op. Zij voegden zich bij de oppositie onder leiding van de partij van oud-premier Gerrit Schotte, de MFK, om een nieuwe regering te vormen. De reden voor de breuk was onenigheid tussen de fractie van de PS en minister Suzy Camelia-Römer (Verkeer, Vervoer en Ruimtelijke Planning) van de christelijke partij PNP over de zonificatiewet.

Verzoeken
Op dezelfde dag tekende een groep van elf parlementariërs van de oppositie een brief, waarin zij aangaven dat er een meerderheid in het parlement was en dat er een nieuwe regering gevormd kan worden. De gouverneur verkoos het verzoek van het kabinet Koeiman om het parlement te ontbinden en verkiezingen uit te schrijven voor 28 april aanstaande. Dit ondanks dat het verzoek van de elf parlementariërs veel eerder was neergelegd bij de gouverneur.

Politiek analist Professor Doctor Gilbert ‘Gibi ’Cijntje zegt dat de gouverneur minder taken toebedeeld moet krijgen : “Het instituut “gouverneur” moet gedepolitiseerd worden en hiermee de perceptie voorkomen die er momenteel is, dat de gouverneur bepaalde Nederlandse politieke en economische belangen bevoordeelt. De eerste stap is om het benoemen van informateurs en formateurs bij de gouverneur weg te halen en dit over te laten aan het parlement, net als in Nederland.”

Naast het wegnemen van de politieke macht bij de gouverneur stelt Cijntje een nieuw kiesstelsel voor op grond van districten (wijken), waarbij de premier direct verkozen wordt.

Paleis van de gouverneur op Curaçao. Foto: José Manuel Dias

Ontslag van ministers
Het besluit van kabinet Koeiman om de twee ministers van de PS, Jaime Cordoba en Rutmilda Larmonie-Cecilia te ontslaan, heeft een kettingreactie veroorzaakt die uitmondde in een openbare vergadering van het parlement afgelopen vrijdag. De meerderheid van elf koos een nieuwe voorzitter en vicevoorzitter en stuurde vier demissionaire ministers en de gevolmachtigde minister naar huis.

Gisteren werd bekend dat nog een parlementariër, Gassan Dannawi, zich heeft aangesloten bij de nieuwe meerderheid in het parlement onder leiding van Schotte.

Interim-regering
De enige twee ministers die gespaard bleven waren premier Hensley Koeiman en de minister van Justitie Ornelio Martina. De nieuwe meerderheid heeft een verzoek ingediend bij de gouverneur om Rutmilda Larmonie-Cecilia van de PS te benoemen tot formateur van een interim-regering.

‘InselAir heeft zichzelf in een hoek gezet’

17 februari 2017 - 12:29pm

ORANJESTAD – “Het probleem bij InselAir is de onderhoudsplanning. Ze hebben zichzelf in een hoek gezet, waardoor alle vliegtuigen bijna gelijktijdig toe waren aan grote onderhoudsbeurten.” Dat zegt de Canadese vliegtuigexpert Bryce Fisher. Hij is ingehuurd om handhavingsprogramma’s te maken voor de Curaçaose luchtvaartautoriteit CCAA.

Toch zegt Fisher dat de onderhoudsafdeling van de luchtvaartmaatschappij ‘goed werkt en de vliegtuigen geregistreerd op Curaçao veilig zijn’. De Arubaanse luchtvaartinspectie moet nog met hun bevindingen hierover komen. “De onderhoudsafdeling op Curaçao wordt nu geëvalueerd”, aldus directeur van de Arubaanse luchtvaartinspectie Edwin Kelly.

http://download.omroep.nl/ntr/diversiteit/caribischnetwerk/audio/brycefisher.mp3 Bryce Fisher in gesprek met Sharina Henriquez (Engels)

De onderhoudsafdeling is opnieuw in opspraak gekomen. Het hoofd van deze afdeling zou handelen in vliegtuigonderdelen en zijn ontslagen. InselAir ontkent dit.

Bryce Fisher van CCAA. Foto: Sharina Henriquez

Handel in vliegtuigonderdelen
Maandag zette de Curaçaose minister van Vervoer Suzy Camelia-Römer twee luchtvaartinspecteurs op non-actief. Dit in verband met ‘geruchten’ dat deze op loonlijst zouden staan van Insel en ook bedrijven hebben die handelen in vliegtuigonderdelen. CCAA zegt dat die beslissing door het ministerie is genomen, en niet door de Curaçaose luchtvaartautoriteit zelf.

InselAir-oprichter Edward Heerenveen staat nog altijd vierkant achter zijn onderhoudsafdeling. Hij zegt wel dat sinds 100 miljoen dollar vast kwam te zitten in Venezuela door de crisis in dat land, er tekort aan geld was bij Insel.

“Als je niet voldoende geld hebt voor onderdelen, moet je wachten tot je ze hebt. Want anders kan je niet vliegen. Je onderhoud mag er niet onder lijden. Als een vliegtuig niet op tijd gemaakt kan worden, dan blijft die staan en heb je vertragingen. ”

Heerenveen zegt ook dat Insel bezig was met een strategische partner om het bedrijf weer recht op zijn poten te zetten. “Wij hadden de overheid niet nodig gehad als wij de strategische partner op tijd hadden binnen kunnen halen.”

Miljoenen
Dat is volgens hem uiteindelijk niet gelukt omdat de vliegtuigen aan de grond werden gezet. Deze moeten snel weer de lucht in, benadrukt Heerenveen: “Want ik verlies elke dag miljoenen.”

Lees ook: Insel-oprichter Heerenveen: ‘Er zijn rare dingen aan de hand’

InselAir-oprichter Heerenveen: ‘Er zijn rare dingen aan de hand’

17 februari 2017 - 12:28pm

ORANJESTAD – InselAir-oprichter Edward Heerenveen is er op gebrand om de ‘ware’ reden achter de beslissing van de Arubaanse luchtvaarinspectie – om vorige maand bijna de hele Arubaanse InselAir vloot aan de grond te leggen – te achterhalen.

Volgens Directie Luchtvaart Aruba was er na een aantal technische incidenten in januari sprake van een ‘trend’. De directie besloot zes van de zeven vliegtuigen aan de ketting te leggen om te kijken of er een verband is, zo vertelt directeur van de Arubaanse luchtvaartinspectie Edwin Kelly. Maar Heerenveen heeft vermoedens dat er een andere reden is. “Maar dat blijven mijn vermoedens.”


Edward Heerenveen in gesprek met Sharina Henriquez

Heerenveen: “Als je in deze industrie niet aan regels houdt, komt dat gelijk naar buiten. Iedereen controleert iedereen. Daarom moet je heel voorzichtig zijn met beschuldigingen dat InselAir of een andere maatschappij onveilig is. Want in Amerika klagen ze je aan.”

Op Curaçao doen we dat niet zo, zegt Heerenveen. “We kijken naar wat er verkeerd is en dan verbeteren wij het wel, zo gaan we om met elkaar. Maar om vliegtuigen zolang aan de grond te houden, dat vind ik een beetje te gek.”

Volgens Edward Heerenveen zit er meer achter het Arubaanse vliegverbod. Foto: Sharina Henriquez

‘Niet gecontroleerd’
Dat het Amerikaanse consulaat en vlak erna de Nederlandse overheid verbood om personeel met Insel te laten vliegen, zegt volgens Heerenveen niets over de veiligheid of slecht onderhoud. “Wie heeft tegen Amerika gezegd dat wij niet veilig zijn? Zij hebben het niet gecontroleerd. Zij hebben het doorgekregen van Aruba. Nederland heeft het ook gehoord van Aruba.”

“Wij zitten nu met het probleem”, gaat Heerenveen verder. “Er zijn rare dingen aan de hand. Twee maanden voordat Amerika zegt dat wij niet veilig zijn, hebben zij een audit gehouden. Glansrijk, ‘zero findings’, nul. En dan ineens ‘out of the blue’ ben je niet goed. ”

Lees hier verder: ‘InselAir heeft zichzelf in een hoek gezet’

Sint-Eustatius wil ruzie met Nederland bijleggen

16 februari 2017 - 11:41am

ORANJESTAD – De Caribische gemeente Sint-Eustatius wil dat er zo snel mogelijk een groot overleg komt met de Nederlandse regering om de onderlinge ruzie op te lossen. Die ruzie gaat over de financiën en de manier waarop Nederland met het bestuur van het eiland omgaat.

Sint-Eustatius heeft dinsdag een brief gestuurd naar minister Ronald Plasterk van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Met de dialoog wil het eiland voorkomen dat de situatie ‘escaleert en verslechtert.’

In de brief wordt onder andere over de strenge financiële toezicht op de gemeentekas gesproken en over de rol van minister Plasterk. Hij zou onafhankelijke adviezen negeren en zijn ambtenaren zouden regels overtreden. Wanneer het eiland kritiek heeft, wordt dat door de Nederlandse regering ‘genegeerd’ of ‘bestraft’ met sancties en het ‘stopzetten van bepaalde contacten’, staat onder meer in de brief.

Het ministerie van BZK bevestigt de brief te hebben ontvangen, maar wil nog niet op de pijnpunten van Sint-Eustatius reageren. De woordvoerder van minister Plasterk laat in een korte reactie weten dat de hoogste ambtenaar van BZK donderdag en vrijdag een bezoek brengt aan het eiland ‘om de verhoudingen tussen Nederland en Sint-Eustatius te verbeteren’. “De situatie is zorgelijk”, vertelt de woordvoerder. “Voor Nederland is het ook belangrijk dat daar wat aan gedaan wordt.”

De 7 pijnpunten van Sint Eustatius
Op basis van de brief en gesprekken met de lokale coalitie
1. De strenge financiële toezicht
Nederland eist dat Sint-Eustatius de financiën op orde krijgt. De controle zou zo streng zijn, dat er volgens het lokale bestuur sprake is van een vicieuze cirkel. Om bijvoorbeeld water en wc-papier te kopen, moet de gemeente eerst toestemming vragen aan een bewindspersoon die de minister heeft aangewezen. 2. Nederland negeert regels
Nederland zou volgens het eilandbestuur tegen de regels in instructies geven aan de gezaghebber [burgemeester, red.] om sommige besluiten van het lokale parlement niet te ondertekenen.  3. De ‘publieke aantijgingen’ van minister Plasterk
Volgens Sint-Eustatius doet de minister serieuze beschuldigingen over onbehoorlijk bestuur op het eiland, zonder dat te onderbouwen. 4. Geen reactie op brieven uit Sint-Eustatius
Dit zijn brieven zoals de officiële protestbrief naar premier Mark Rutte over meer autonomie en verschillende brieven aan de Tweede Kamer die onbeantwoord blijven. 5. Nederland handelt ‘subjectief’
Nederland zou handelen op ‘vooroordelen’: roepen dat het bestuur verbeterd moet worden, zonder dat er meetbare richtlijnen en criteria zijn. 6. Adviezen worden genegeerd
Onafhankelijke adviezen zouden ‘op selectieve wijze’ opzij gelegd worden door Nederland. Vooral over de financiën. 7. Kritiek wordt ‘genegeerd’ en ‘bestraft’ door de minister
Volgens Sint-Eustatius is kritiek vanuit het eiland aan Den Haag één van de redenen waarom minister Plasterk Rijksambtenaren verbiedt om rechtstreeks contact met de lokale ambtenaren en bestuurders te hebben.

Dialoog met alle betrokkenen
Sint-Eustatius vraagt om de dialoog te houden onder een ‘neutrale voorzitter’, om zo meer transparantie te krijgen. Alle instellingen die bij de ruzie betrokken zijn, zouden volgens de eilandraad moeten deelnemen: het eilandbestuur, de Rijksvertegenwoordiger, het ministerie van BZK en de instellingen die nu direct te maken hebben met de financiën van het eiland – het College Financieel Toezicht, en de bedrijven PwC en KPMG.

MRI-scan ontbreekt nog steeds op Bonaire

14 februari 2017 - 10:28am

KRALENDIJK – Elke week moeten patiënten van Bonaire, een bijzondere gemeente van Nederland, naar Aruba voor een MRI-scan. Op Bonaire is zo’n apparaat niet beschikbaar.

Minister Edith Schippers van Volksgezondheid stuurde eind december 2016 een doorlichting van de gezondheidszorg in Caribisch Nederland naar de Tweede Kamer. Daarin wordt geconstateerd dat er sinds 2010 grote vooruitgang is geboekt. De zorg is beter georganiseerd en er zijn meer faciliteiten, maar een MRI-scan ontbreekt nog steeds. Elke zaterdag gaan ongeveer dertien patiënten met een vlucht van EZ Air naar Aruba.

Fundashon Mariadal, het ziekenhuis van Bonaire, wil graag een MRI-scanner. Foto: Gijs van den Heuvel

In haar begeleidende brief aan de Kamer spreekt minister Schippers over prioriteiten voor de komende jaren. Dat zijn vooral organisatorische zaken en ook de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. Maar over extra voorzieningen zwijgt ze.

Geen besparingen
Wel stelt Schippers dat het zorgstelsel nog in opbouw is en dat er voorlopig geen sprake kan zijn van besparingen.

Het ziekenhuis op Bonaire, Fundashon Mariadal, heeft er sinds 2010 een aantal specialismen bij gekregen. Er is ook een radioloog, die een CT-scanner tot zijn beschikking heeft, maar geen MRI-scan. Met zo’n apparaat kan het binnenste van het lichaam in beeld worden gebracht.

Medisch Manager Theo Braeken Foto: Belkis Osepa

“Die staat hoog op de agenda”, zegt medisch manager Theo Braeken van Mariadal. “Maar dat moet nog allemaal worden uitgewerkt. Het gaat niet alleen om het apparaat zelf, er zal ook een technicus moeten zijn om zo’n scanapparaat te onderhouden en eventueel te repareren. Daar moet financiering voor geregeld worden.” Het gaat om een behoorlijke investering van zeker enkele honderdduizenden dollars.

Kwetsbaar
Dat een MRI-scanner een kwetsbaar apparaat is blijkt wel op Curaçao, waar de scan van het Sint Elisabeth Hospitaal regelmatig kapot is. Dat was in 2013 de directie aanleiding voor het opzetten van een luchtbrug tussen Bonaire en Aruba.

Die luchtbrug werkt goed, zegt Braeken. De wachtlijst is met zo’n drie tot vier weken niet lang. “De radiologen op Aruba behandelen onze patiënten buiten de gewone stroom om, dus het gaat niet ten koste van de patiënten daar. En de vluchten zijn zo comfortabel mogelijk.”

Voor patiënten met extra risico of spoedeisende hulp, zoals bij een verlamming, is het mogelijk de speciale air ambulance in te zetten. Daarin wordt bijvoorbeeld de luchtdruk op zeeniveau gehouden.

Liever op eigen eiland
In principe worden de patiënten zaterdagavond weer naar huis gebracht, maar soms is een overnachting op Aruba nodig. “Het is nooit prettig voor de patiënten om van het eiland af te moeten.”

Gevaarlijke situatie bij tankstations op Curaçao

13 februari 2017 - 6:45pm

WILLEMSTAD – “De veiligheidstoestand bij het tankstation in Cas Cora en het oude tankstation van Pablo Frederik in Saliña is zorgwekkend en behoeft onmiddellijke aandacht”, waarschuwt Ronny Cornelis, hoofd IJkwezen.

Volgens Cornelis is de situatie bij deze twee stations identiek aan die van Sta. Helena. Daar is vorige maand een werknemer omgekomen door een explosie, terwijl een truck van brandstofleverancier Curoil aan het bevoorraden was. Van de 27 benzinestations op Curaçao is 20 procent aan volledige vernieuwing toe. Ook het benzinestation te Cas Chikitu is in zeer slechte staat.


Een reportage van José Manuel Dias

Weinig ruimte
Bij beide stations staan de brandstoftanks dicht bij het gebouw. Er bestaat een kans dat er gas vrijkomt, wat in combinatie met een vonk een explosie kan veroorzaken. Bij Sta. Helena is de opening van de tanks nauwelijks een meter verwijderd van het huisje waar de kassière zit. Ook bij het tankstation te Cas Chikitu, dat door Curoil gerund wordt, staat vlakbij de brandstoftanks een transformatorhuis van nutsbedrijf Aqualectra. Een generator staat nog dichter bij de benzinetanks.

De brandstoftanks dicht bij het gebouw. Foto: José Manuel Dias

Controle laat op zich wachten
Ondanks de explosie op Sta. Helena zijn de overige benzinestations nog niet op veiligheid gecontroleerd. “De veiligheidsregels voor de stations zijn erg verouderd en deze moeten eerst herzien worden, voordat er gecontroleerd wordt”, zegt Paul Berkeveld, hoofd inspectie Arbeid en Veiligheid op het Werk. De nieuwe eisen worden binnenkort aan de Ministerraad voorgelegd.

Veiligheidseisen
Volgens de huidige eisen moeten de brandstoftanks ondergronds zijn en de benzinepomp moet 15 meter van het midden van de weg af liggen. De tanks moeten een 4 meter hoge buis hebben, om het gas dat ontstaat als de tanks gevuld worden af te voeren. Ook moeten brandblussers aanwezig zijn. Er is geen voorgeschreven minimale afstand tussen de brandstoftanks en het gebouw en/of de benzinepompen.

“Het gebruik van vonkvrij materiaal en het installeren van apparaten die de gasconcentraties meten, zijn enkele nieuwe eisen die de veiligheid moeten garanderen”, zegt James Wilson. Hij is coördinator van de afdeling preventie van de Brandweer van Curaçao:

http://download.omroep.nl/ntr/diversiteit/caribischnetwerk/audio/wilsonnl.mp3 James Wilson van de brandweer in gesprek met José Manuel Dias

 

Debat: moet Caribisch Nederland zelfstandiger?

13 februari 2017 - 5:25pm

DEN HAAG – Moeten de huidige Caribische gemeenten meer onafhankelijk worden? Twee studenten, afkomstig uit Bonaire en Saba, zijn daarover in debat gegaan op NPO Radio 1.

Aanleiding hiervoor zijn de komende verkiezingen voor de Tweede Kamer en de politieke onrust die het Koninkrijk in de afgelopen vier jaar heeft gekend. Met name op Sint-Eustatius en Bonaire heerst er veel ontevredenheid over de directe band met Nederland.


Nataly Linzey en Alfie Martis in debat over de toekomst van de bijzondere gemeenten Bonaire, Saba en Sint-Eustatius

Aan actualiteit ontbreekt de discussie niet. Presentatrice Marianne van den Anker begint met het nieuws dat het kabinet op Curaçao ‘zojuist is gevallen’; na amper 7 weken.  En de hoogste ambtenaar van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, reist noodgedwongen naar de bijzondere gemeente Sint-Eustatius af om te gaan bemiddelen.

Volgens de Sabaanse studente Nataly Linzey voorbeeld van hoe de eilanden het niet zullen redden als zij volledig onafhankelijk zullen worden. De Bonairiaanse studente en activiste Alfie Martis ziet wel mogelijkheden. Nederland zal dan ook geld moeten blijven sturen om de eilanden te onderhouden, omdat het vanuit een historisch oogpunt dat verschuldigd is.

‘Gemenebest de oplossing’
Het huidige Statuut is volgens de SP en VVD niet van deze tijd. In plaats daarvan moet er een gemenebest komen: onafhankelijke eilanden die vrijwillig een verdrag hebben met Nederland. Met zo’n verdrag kunnen de eilanden specifieke taken regelen waarmee Nederland verantwoordelijk voor is. Dat kan alleen als alle zes Caribische eilanden hiermee instemmen via een referendum.

http://download.omroep.nl/ntr/diversiteit/caribischnetwerk/audio/gemenebest-vanraak.mp3 Tweede Kamerlid Ronald van Raak (SP) over een Nederlands Gemenebest

Haagse bezwaren tegen overeenkomst met oliebedrijf NuStar

11 februari 2017 - 4:11pm

ORANJESTAD – Den Haag heeft grote bezwaren tegen de door het college van gedeputeerden van Sint-Eustatius gesloten overeenkomst met NuStar, de eigenaar van het olieoverslagbedrijf op het eiland. In de overeenkomst met een looptijd van 10 jaar zijn nieuwe tarieven voor de havengelden opgenomen. Ook zou onder de overeenkomst het onderwaterpark met 20 procent worden ingekrompen.

De overeenkomst is met drie dagen vertraging door gedeputeerden Charles Woodley en Derrick Simmons ondertekend. De handtekening van gezaghebber Julian Woodley ontbreekt. Hij mocht op last van rijksvertegenwoordiger Gilbert Isabella het document niet signeren.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft de landsadvocaat opdracht gegeven de stukken te bestuderen en op basis daarvan een advies uit te brengen.

Gedeputeerde Charles Woodley (rechts) en NuStar’s vertegenwoordiger John Roller schudden de handen na ondertekening van de overeenkomst. Foto: The Daily Herald/Althea Merkman

Tevreden
Het eilandbestuur is blij met de overeenkomst, die naar verwachting ten minste 3.8 miljoen dollar moet gaan opleveren. “Het is een goede overeenkomst voor Statia en haar bevolking en ook voor de toekomstige ontwikkeling van het eiland”, laat gedeputeerde Woodley opgetogen weten. NuStar is eveneens tevreden. “De overeenkomst schenkt ons een langdurige levensvatbaarheid op het eiland. Wij zijn van plan hier heel erg lang te blijven”, zegt woordvoerder John Roller.

St. Eustatius Nationale Parken. Foto: STENAPA

Niet iedereen is blij. In een brief van 1 februari aan het Bestuurscollege dreigde staatssecretaris van Economische Zaken Martijn van Dam het amendement op de Mariene Milieu Verordening te schorsen of te annuleren. De verordening voorziet in een inkrimping van het onderwaterpark rond Sint-Eustatius met 20 procent, om ruimte te maken voor meer havenactiviteiten. De staatssecretaris wees er op dat natuurparken beschermd worden door internationale verdragen. Parkgrenzen kunnen alleen met toestemming van internationale organisaties worden aangepast. Statia heeft die toestemming niet.

Biodiversiteit
Natuurorganisatie STENAPA is niet bij de besluitvorming betrokken geweest. Onderwaterpark manager Jessica Berkel zegt dat STENAPA het belang van de haven voor Statia’s economische ontwikkeling onderschrijft. “Maar onze natuurorganisatie is opgericht om de natuur te beschermen. Wij hechten groot belang aan het behoud van de onderwaterwereld en de biodiversiteit rond het eiland.”

Ook eilandsraadslid Koos Sneek van oppositiepartij Democratic Party (DP) is kritisch. “Deze coalitie maakt er een traditie van om iedereen behalve henzelf de schuld te geven van hun eigen fouten en tekortkomingen. Ik ben niet verrast, dat ook dit keer de Nederlandse regering, de rijksvertegenwoordiger en de gezaghebber weer de schuld krijgen. Ik was alleen verrast dat de oppositie ditmaal de dans is ontsprongen.”

De olieterminal staat sinds 1982 op Sint-Eustatius. Er was toen plaats voor 4,5 miljoen vaten. NuStar nam de terminal in 2005 over en nu herbergt NuStar 14,1 miljoen vaten op 1720000 vierkante meter. Foto: Elisa Koek

Respectloos
Volgens gedeputeerde Woodley gaat Den Haag ‘respectloos’ om het het lokale bestuur. “Nu zeggen ze na meer dan twee jaar dat ze een dialoog willen, maar ondertussen blokkeren ze elke economische gelegenheid. Ze praten over een plan van aanpak, maar daar hebben ze zelf niet eens een budget voor. Wij hebben ze echt niet nodig voor het vaststellen van onze prioriteiten, dat kunnen wij zelf wel.”

Terugkerende studenten: ‘het moet van twee kanten komen’

10 februari 2017 - 4:17pm

DEN HAAG – De eilanden kunnen hun hoogopgeleide landskinderen goed gebruiken vanwege de jarenlange braindrain. Maar in de praktijk is teruggaan toch moeilijk, volgens een rapport van onderzoeksbureau PBLQ. Er zijn volgens terugkeerders weinig banen op niveau, er zijn minder doorgroeimogelijkheden en de opgelopen studieschuld drukt zwaar.

Ongeveer 70 Caribische studenten en young professionals hebben zaterdag kennisgemaakt met werkgevers uit het Caribisch deel van het Koninkrijk. De bijeenkomst, georganiseerd door stichting WeConnect, had als doel om werkgevers en (toekomstige) werknemers dichter bij elkaar te brengen.

Pieter Hofmann was bij de bijeenkomst van Weconnect

Een overgrote meerderheid van studenten en young professionals uit het Caribisch deel van het Koninkrijk overweegt toch om terug te gaan naar hun eiland van herkomst, zo staat in het rapport.

Obstakels
Rafaelle van Engers (PBLQ): “Velen zijn ook onbekend met de mogelijkheden.” Young professional Nailah Sint Jago uit Aruba wijt dat onder meer aan de informatievoorziening. “Zorg dat vacatures makkelijk te vinden zijn. In Nederland is google genoeg. En als ik een mail stuur, verwacht ik een reactie.” Ze krijgt applaus na deze opmerking.

De studenten en young professionals zijn inderdaad veranderd door hun periode in Nederland, geven ze aan. Ze hebben kennisgemaakt met een andere manier van leven en denken. Maar nog steeds passen ze in de samenleving van hun eiland van herkomst, vinden ze. Sint Jago wil nog altijd terug. “Een bijdrage leveren gaat boven de kritiek die ik heb.”

Weerstand
Toch ondervinden remigranten nog wel eens weerstand als ze terugkomen naar hun geboorte-eiland. Sommigen hebben moeite met hun ‘vernederlandste’ manier van doen.

“Het is een uitdaging”, vindt ook Aqualectra-directeur Darick Jonis. “Ik had, na mijn studieperiode in het buitenland, moeite om geaccepteerd te worden. Maar ik werd goed begeleid daarin, om van twee kanten te leren. Zij van mij, ik van hen.”

Michelanca Zuiverloon uit Curaçao zegt: “Ik ben ook ‘makamba pretu’ genoemd tijdens mijn stage, maar het ligt ook aan hoe jij de mensen aanspreekt. Ik zei dan tegen collega’s: mijn manier is niet beter, maar gewoon anders.”

De Arubaanse Judeska Alleyne, inmiddels afgestudeerd in accountancy: “Qua vrienden en familie voel ik me welkom, maar qua baan is het niet aantrekkelijk. Een beter salaris, een contract voor 1 of 2 jaar en bijvoorbeeld vervoer zouden veel uitmaken. Ik verwacht echt niet hetzelfde als in Nederland, maar het moet wel een two-way street zijn.”

VVD en SP willen Sint-Maarten dwingen om gevangenis op orde te brengen

10 februari 2017 - 12:44am

HILVERSUM – Als het aan regeringspartij VVD ligt gaat Nederland Sint-Maarten doormiddel van een aanwijzing dwingen om iets aan de gevangenis te doen. Dat zegt VVD-Kamerlid André Bosman. SP-Kamerlid Ronald van Raak deelt dezelfde mening.

Gevangenisdirecteur, Edward Rohan, sloeg deze week alarm omdat ontsnappen of in opstand komen in de gevangenis eenvoudig zou zijn. Ook beschuldigt hij een groepje nachtbewakers van corruptie. Hij kan de corruptie niet aanpakken door ‘chronisch personeelstekort’.

http://download.omroep.nl/ntr/diversiteit/caribischnetwerk/audio/gevangenisbosman.mp3 VVD-Kamerlid André Bosman over het ingrijpen van Nederland in de gevangenis van Sint-Maarten – audio: Natasja Gibbs

SP wil net als VVD dat Nederland ingrijpt, maar dan ‘door vooral bij te dragen.’ Beide partijen hebben Kamervragen klaar staan voor minister Ronald Plasterk van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

http://download.omroep.nl/ntr/diversiteit/caribischnetwerk/audio/gevangenisvanraak.mp3 SP-Kamerlid Ronald van Raak over verantwoordelijkheid van Nederland op Sint-Maarten – audio: Natasja Gibbs

Coalitiepartner PvdA laat desgevraagd weten ‘niet te willen reageren’ op de kwestie. Ook verantwoordelijk minister van Koninkrijksrelaties, Ronald Plasterk, laat weten deze week niet beschikbaar te zijn voor reactie.

Nederland ook verantwoordelijk
De zorgwekkende situatie in de gevangenis van Sint-Maarten is niet nieuw. Een Nederlandse Voortgangscommissie bezoekt iedere drie maanden het eiland om de ontwikkelingen te controleren; “ontwikkelingen zijn er nauwelijks”, vertelt voorzitter Nico Schoof. Hij en zijn commissieleden maken zich ernstig zorgen over de veiligheid in de gevangenis en op het eiland.

In tegenstelling tot VVD rekent de Voortgangscommissie niet alleen Sint-Maarten af op het falen in de gevangenis; “Sint-Maarten is verantwoordelijk, maar Nederland moet veel meer substantiële steun geven. De opdracht is te groot voor Sint-Maarten alleen. Dat hebben we meerdere malen aangegeven bij de Nederlandse regering, maar we vinden geen gehoor.”

Schending mensenrechten
Dat laatste vindt ook SP ‘zeer zorgelijk’ en dringt er vandaag middels schriftelijke Kamervragen op aan dat Nederland haar verantwoordelijkheid neemt.

SP-Kamerlid, Ronald van Raak verwijst naar artikel 43 in het Statuut voor het Nederlands Koninkrijk. Daarin staat dat het eiland zelf zorg moet dragen voor onder andere deugdelijk bestuur en het bewaken van mensenrechten, maar dat Nederland ook verantwoordelijk is. “Het waarborgen van deze rechten is ook een verantwoordelijkheid van Nederland, dus Nederland kan het niet alleen op Sint-Maarten afschuiven.”

Ministerie Justitie laat plannen liggen
De nieuwe Sint-Maartense Justitieminister, Rafael Boasman, liet woensdag tijdens de wekelijkse persconferentie weten dat hij volgende week een plan wil indienen bij de Raad van Ministers voor de gevangenis.

Volgens de Voortgangscommissie liggen er echter al sinds vorig jaar april actieplannen op tafel bij het Sint-Maartense ministerie van Justitie; “Tot op de dag van vandaag is daar nog niks mee gedaan.”

Sint-Eustatius wil autonomie afdwingen via Internationaal Gerechtshof

9 februari 2017 - 7:13am

ORANJESTAD – De Caribische gemeente Sint-Eustatius overweegt Nederland voor het Internationaal Gerechtshof te slepen. Het lokale bestuur strijdt al jaren voor meer autonomie, maar Nederland wil daar niet aan meewerken. Dat zegt Clyde van Putten, een lokale coalitieleider van PLP.

Van Putten overweegt om samen met zijn coalitiepartners naar het Internationaal Gerechtshof te stappen, als Nederland blijft weigeren om het gesprek over autonomie aan te gaan. Sint-Eustatius heeft begin januari officieel protest aangetekend bij de Rijksministerraad en bij premier Mark Rutte. De premier heeft nog niet gereageerd.


Coalitieleider Clyde van Putten (PLP) vertelt waarom Sint-Eustatius niet nog een keer een referendum zal houden – video: John Samson

De vraag is of de bevolking van Sint-Eustatius zelf ook autonomie wil. Het eiland en politiek Den Haag verschillen van opvatting hierover. Nederland ziet het referendum van 2014 als ongeldig, in tegenstelling tot het lokale gemeentebestuur.

Meten met twee maten
Volgens Van Putten is de Haagse opvatting over het referendum van 2014 een schoolvoorbeeld van het meten met twee maten. “Wij hebben Nederland ten eerste nóóit gevraagd om een gemeente te worden. In het referendum van 2005 hebben inwoners gekozen om in de Nederlandse Antillen te blijven. Ook al betekende dat we dan als enige eiland over zouden blijven.” Toch werd Sint-Eustatius in 2010 een bijzondere gemeente van Nederland.

Welles, nietes
Minister Ronald Plasterk van Binnenlandse Zaken & Koninkrijksrelaties (BZK) ziet het referendum van 2014 als ongeldig, omdat de verplichte opkomstpercentage van 60 procent niet werd behaald. Nederland zou pas het proces naar autonomie willen beginnen als het eiland opnieuw een referendum houdt.

Als het aan Van Putten ligt, komt dat er ‘onder geen beding’. De verplichte opkomst is volgens het lokale bestuur achteraf wel behaald. “Er stonden op de oproeplijst van het bevolkingsregister heel veel mensen die al jaren dood zijn of al tien tot vijftien jaar niet meer op het eiland wonen”, vertelt Van Putten. “En maanden na het referendum zagen we een opschoning van dezelfde oproeplijst, voor de Eilandraadsverkiezingen”.

“Een referendum is geldig wanneer het de Nederlanders goed uitkomt. Om ons te koloniseren, een ‘openbaar lichaam’ van te maken.”

Lokale politici hebben in de afgelopen maanden bezoeken uitgebracht aan de Verenigde Naties in New York om de autonomie te bewerkstelligen. Ook wordt er gelobbyd bij de autonome eilanden Aruba, Curaçao en Sint-Maarten.


Voor oppositiepartij DP is autonomie op Sint-Eustatius nu niet aan de orde. – video: John Samson

‘Curaçaoënaars zitten niet altijd te wachten op kennis uit Nederland’

8 februari 2017 - 3:12pm

WILLEMSTAD – Curaçaoënaars die in Nederland hebben gestudeerd of er zijn geboren worden op Curaçao makamba pretu genoemd, oftewel ‘verkaasde’ Antilliaan.

Deze stempel kan demotiverend werken; het rapport ‘We are deeply rooted’, een onderzoek van adviesbureau PBLQ, concludeert dat de meeste studenten na hun studie terug willen naar hun geboorte-eiland, maar dat door verschillende factoren vaak toch niet doen. Er zijn zelfs speciale projecten om de afgestudeerde Antilliaan te stimuleren het toch te proberen op de eilanden.

Sharemy Bloem (35), assistent supervisor: “Curaçaoënaars zitten niet altijd te wachten op jouw kennis vanuit Nederland. Ik snap de makamba pretu uitspraak wel, want er zijn wel degelijk terugkerende Antillianen die alles beter denken te weten.”

De makamba pretu uitspraak kan er voor zorgen dat afgestudeerde Antillianen wegblijven – foto: Renshonique Antonia

Niet te betweterig
“Ik begrijp wat mensen ermee willen zeggen, maar de term makamba pretu wordt te makkelijk gebruikt, redeneert Yolanda Wiel (40), beeldend therapeut. Caimin Douglas (39), ondernemer en oud-topsporter: “De uitspraak doet mij niks. Curaçaoënaars staan open voor je kennis, maar je moet voorzichtig zijn met de manier waarop je dit overbrengt. Als jij het volk respecteert en niet te betweterig bent, dan kun je het ver schoppen.”

Volgens Douglas moet een Antilliaan in Nederland zich juist meer bewijzen dan op Curaçao. “Als Antilliaanse topsporter die voor Nederland uitkomt wordt succes door je Nederlandse collega’s niet altijd gegund’’.

Papiamentu
Volgens Sue-Ellen Quarton (32), frontofficemedewerker, wordt een terugkerende Antilliaan in de Curaçaose gemeenschap sneller gewaardeerd als je Papiamentu spreekt. “Als je ergens binnenloopt met je gebruinde huid en Nederlands gaat praten, kan dat verkeerd uitpakken.”

Wiel: “Omdat ik bruin ben en goed Nederlands spreek, noemden mijn collega’s mij een Surinamer.” Douglas: “De Curaçaoënaars die roepen dat je Papiamentu en geen Nederlands moet spreken hebben wel een punt. In Nederland moet je ook Nederlands praten.”

Jarzinho Adelina (48), docent beeldende kunst, heeft veel tegenslagen bij zijn terugkeer moeten overwinnen. ‘’Als je een kruiwagen met een breed netwerk hebt, zijn er voldoende mogelijkheden op het eiland. Maar je kan niet overenthousiast uit Nederland komen en denken dat alle deuren voor jou opengaan.’’

De juiste mensen kennen
Quarton vult aan: “Negen van de tien keer krijg je geen antwoord op je sollicitatie, tenzij je de juiste mensen kent.” Volgens Douglas heeft zijn sportachtergrond niks te maken met de kansen die hij op het eiland kreeg. “Mijn vrienden hebben eerder een kans gekregen om op het eiland te werken, dus mijn verleden als topsporter heeft het voor mij niet makkelijker gemaakt’’.

De ‘makamba pretu’ uitspraak kan een invloed hebben op de keuze van Antillianen om wel of niet op Curaçao te blijven. Wiel: “Ik zou aanraden om wel terug te gaan naar het eiland en er te blijven wonen. Hoe meer variëteit er is op het eiland, hoe meer we open staan voor groei, en groei is belangrijk.”

Gevangenis Sint-Maarten zo lek als een mandje

8 februari 2017 - 11:53am

PHILIPSBURG – Het is niet moeilijk om uit de Pointe Blanche gevangenis van Sint-Maarten te ontsnappen of een opstand in de gevangenis te beginnen. Gevangenisdirecteur Edward Rohan voelt zich genoodzaakt om te laten zien welke risico’s hij en zijn personeel lopen.

Gevangenisdirecteur Edward Rohan laat zien dat hekken en delen van gevangenismuren in Pointe Blanche ontbreken sinds de orkaan in 2014 – foto: Natasja Gibbs

De hekken rond de gevangenis zijn kapot en een groot deel van de gevangenismuur ontbreekt. Die muur is weggevaagd door orkaan Gonzalo van 2014 en wegens geldgebrek nooit meer hersteld. Verder is de noodgenerator zo oud als de gevangenis zelf en regelmatig stuk, ook wanneer de stroom uitvalt op het eiland.

Er is maar één weg om de gevangenis in en uit te rijden. Als er een opstand uitbreekt en die weg wordt geblokkeerd, staat het gevangenispersoneel letterlijk met de rug tegen de kapotte muur.

http://download.omroep.nl/ntr/diversiteit/caribischnetwerk/audio/gevangenisveiligheid.mp3 Directeur Edward Rohan over de veiligheid van de gevangenis op Sint Maarten – audio: Natasja Gibbs

Wapens uit de muur
Op de binnenplaats van de vrouwenafdeling wijst Rohan op een stuk betonbewapening dat uit de vloer steekt. “Kijk, dat is gewoon een potentieel steekwapen.

Betonijzer steekt uit de vloeren en muren (l) Klaar om geslepen te worden tot een steekwapen (r) – foto: Natasja Gibbs

Die stukken betonijzer slijpen ze net zo lang tot ze er messen van kunnen maken. We hebben er al heel wat gevonden en dat gebeurt in de hele gevangenis.” De steekwapens zijn letterlijk uit de afbrokkelende muur te trekken.

Er worden ook regelmatig mobieltjes en recentelijk ook een vuurwapen in de gevangenis gevonden. De directeur is ervan overtuigd dat een groepje nachtbewakers deze verboden spullen naar binnen smokkelt.

In de bewakingskamer zit één bewaker achter acht computerschermen terwijl zijn collega in de hal de bezoekers handmatig controleert omdat de bagagescanner al weken stuk is – foto: Natasja Gibbs

Tekort aan bewaking
Op de verschillende afdelingen valt het op dat er amper en soms zelfs helemaal geen bewaking aanwezig is. “Dat komt door personeelstekort”, legt de gevangenisdirecteur uit. “De vrouwenafdeling bewaken we vaak alleen via een camera. Eigenlijk moet ik het dagprogramma opstarten met achttien bewakers op 135 gevangenen. Maar ik mag al blij zijn als ik vijf of zeven man heb.”

Situatie al jaren zo
De Nederlandse Voortgangscommissie dringt er in haar voortgangsrapporten al jaren op aan het personeelsbestand op te schonen: ‘er staan meer mensen op de loonlijst dan op de werkvloer’.

Volgens de gevangenisdirecteur is het niet zo simpel: “Die mensen op de loonlijst kan ik niet inzetten omdat ze niet met gedetineerden kunnen werken. Ik kan ze ook niet kwijt aan andere afdelingen. Ik moet met minister Rafael Boasman (Justitie) gaan praten over een oplossing. Dat wordt de vijfde keer dat ik een nieuwe minister moet overtuigen.”

Muren en wachtposten worden volgens de gevangenisdirecteur verwoest door zeezout en zijn nodig aan renovatie toe – foto: Natasja Gibbs